Миний бие хэдий сээр нуруутан судалдаг ч гэсэн яст мэлхий миний судлагдахуун биш ба цаашид гаргасан байж магадгүй хэллэгийн алдааг ойлгоно байх гэж бодож байна.

Энэхүү судлагааны үр дүнгийн талаар бичхийн өмнө яст мэлхийний анатомийн товчхон дурьдсан нь дээр болов уу гэж бодож байна.

Яст мэлхийг тодорхойлогч шинжүүдийг дурьдвал:
- нуруу болон хэвлийгээ бүрхсэн ястай /зарим мэлхийнийх ясжаагүй ч байдаг/
- удаан хөдөлгөөнтэй
- шүдгүй
зэрэг нүдээр ажиглагддаг шинжүүдийг бид нэрлэж болно.
Гэхдээ яст мэлхийний дотоод анатомийг хэр олон хүмүүс мэдэх бол ?!

Та яст мэлхийний сээр нурууны яс болон хавиргууд нь гадарга хуягтай нийлж хөгжсөн байдгийг мэдэх үү. Эрдэмтэд энэхүү нурууных нь хуягны гарлын талаар одоо хүртэл маргадаг аж. Эрдэмтэдийн нэг хэсэг нь нурууны хуяг нь dermal bone буюу арьснаас гаралтай яс гэж үздэг, нөгөө хэсэг нь хавиргууд нь хөндлөн өргөсөж яваандаа хоорондоо нийлж нурууны хуягийг үүсгэсэн гэж үздэг.

Tэгвэл дал нь яасан бэ ???

Дал нь онцгой яс ба анатомийн хувьд энэхүү яс нь зөвхөн холбогч булчингуудын тусламжтайгаар хавирганы гадна талд байрладаг, ямар нэг ястай шууд холбогддоггүй. Гэтэл яст мэлхийний дал нь хавирганыхаа дотор талд нь байрладаг ажээ.

Энэхүү судалгаанд тус эрдэмтэд хятадын зөөлөн хуягт яст мэлхий, тахиа болон хулганы үр хөвөрлүүдийг харьцуулан судалж дал болон түүнтэй холбоотой чухал булчингуудын байршлыг ажигласан байна.

Энэхүү судалгааны үр дүнгээр яст мэлхийний дал нь шууд хавирга дотроо хөгжиж эхэлдэггүй ажээ. Үр хөвөрлийн эхний шатанд тахиа, хулгана болон яст мэлхийний хавирга дал бүгд ижил үүсдэг ба хэд хэдэн хөгжлийн шатны дараа яст мэлхийний дал урагшаа бага зэрэг шилжиж хавирганы урд хэсэгт байрладаг юм байна.

товчлол: sc – дал, r – хавирга

Дараагийн шатанд тэрхүү байрлалаа дахин өөрчилж хавирганы дотуур орж /тойрч/ дотор байрлалдаа ордог ажээ. Энэхүү хачин өөрчлөлттэй холбоотойгоор далны булчингуудын хэлбэр болон байрлал /зарим нь мушгирсан байдаг/ өөрчлөггдөг юм байна.
Энэхүү онцгой хөгжил нь (нурууны хуяг, нурууны яс болон булчингийн өөрчлөлтүүд) яст мэлхийний бүтэцэд цоо шинэ морфологи /heterotopy/ үүсгэж байна гэж тус өгүүлэлд дурьджээ.

Эх сурвалж:
Nagashima H., et al. “Evolution of the turtle body plan by the folding and creation of new muscle connections.” Science. 325.5937 (2009): 193-196.

B.

Манайхан сүүлийн үед хүүхдээ доош нь харуулж унтуулах сонирхолтой болжээ. Доош харуулж унтуулхын ашиг нь гэвэл хүүхэд амархан унтдаг /мэдээж хурдан унтаж л байвал бидэнд сайн /, мөн хүүхдийн  биеийн хөгжилд сайн гэж үздэг /яаж сайнаар нөлөөлдгийг би сайн ойлгохгүй байгаа юм/.

Өнөөдөр Америкийн Эмнэлгийн Холбооны сэтгүүлд нийтлэгдсэн нэгэн сонирхолтой бүтээлийг та бүхэнтэй хуваалцмаар  санагдлаа.

Энэхүү бүтээлд хүүхдийг доош харуулж унтуулах тийм ч таатай үйлдэл биш ажээ. Др. Guttmacher-ийн хэлснээр: Хүүхэд доошоо харж унтах үедээ амьсгалах ёстойгоосоо бага хэмжээний хүчил төрөгч хэрэглэдэг энэ нь тархин дахь серотонин (амьсгалах, зүрхний хэмнэл болон унтах зэрэг бүх процессийг удирддаг бодис) ялгарах хэмжээг багасгадаг улмаар нялх хүүхдийг гэнэтийн үхэлд (SIDS) хүргэдэг ажээ.

Хүүхдээ болж өгвөл дээш нь харуулж унтуулж байгаарай.

Б.

SIDS = Sudden Infant Death Syndrome

Энэхүү мэдээний эх сурвалж :

Jhodie R. Duncan; David S. Paterson; Jill M. Hoffman; David J. Mokler; Natalia S. Borenstein; Richard A. Belliveau; Henry F. Krous; Elisabeth A. Haas; Christina Stanley; Eugene E. Nattie; Felicia L. Trachtenberg; Hannah C. Kinney. Brainstem serotonergic deficiency in Sudden Infant Death Syndrome. JAMA, 2010; 303 (5): 430-437